De oriëntatie van de luidsprekers kiezen, de tonen finetunen en alles testen op de weg: bij de ontwikkeling van een goed geluidssysteem voor de auto komt meer kijken dan je denkt. Hoe pakt een automerk als SEAT dit aan?

Voor veel mensen is muziek een onmisbaar deel van hun leven. Voor Belgen geldt dat zelfs nog iets meer dan het globale gemiddelde. Elke dag luistert de Belg 2,5 uur naar muziek (tegenover 2 uur wereldwijd), volgens een recent onderzoek van de internationale muziekfederatie IFPI. Geen wonder dus dat men ook in de auto altijd muziek bij de hand wil hebben. Als je ’s ochtends op de E17 of E40 staat aan te schuiven in de file, verloopt de rit toch een pak aangenamer wanneer een leuk deuntje door de luidsprekers galmt. Het is ook een ideale manier om tijdens een gezinsuitstapje of de jaarlijkse autorit naar het zuiden de kinderen op de achterbank te animeren. Of om de plaatselijke verkeersinformatie in de gaten te houden.

Onmisbaar

Een kwaliteitsvolle geluidsinstallatie is dus voor de meeste autobestuurders onontbeerlijk. De auto is voor velen de favoriete plaats om naar muziek te luisteren, maar tegelijk een van de moeilijkste locaties om een goede geluidskwaliteit te realiseren. Autoconstructeurs moeten vanaf de eerste dag dat ze een interieur ontwikkelen rekening houden met een hele resem factoren. De hamvraag is hoe ze ervoor kunnen zorgen dat de binnenruimte aanvoelt als een echte concertzaal. Dat is werk voor specialisten.

Geen bijzaak

Enkele decennia geleden werd er nog niet zo veel aandacht geschonken aan geluidsinstallaties in auto’s, die vaak ook pas achteraf werden ingebouwd. In nieuwe auto’s wordt er meteen rekening gehouden met de akoestische vereisten, een ontwikkelingsproces dat zelfs drie jaar kan duren. Bij de Spaanse autobouwer SEAT, een van de koplopers inzake infotainment en connectiviteit, is een speciaal car audio-team aan de slag dat specifiek focust op de geluidskwaliteit onderweg. “Ons doel is om alle elementen die het geluidssysteem in de auto bepalen zodanig op te stellen dat het best mogelijke geluid ontstaat”, vertelt José Luis Álvarez, ingenieur van de afdeling infotainment bij SEAT.

Strategisch geplaatst

Goed geluid begint bij de strategische positionering van de luidsprekers in de deuren en het dashboard. Geluidsingenieurs moeten rekening houden met de locatie en oriëntatie van de speakers. Ze kunnen deze positionering niet zomaar kopiëren uit andere modellen, want die zijn allemaal anders. Afhankelijk van het model kunnen zes tot tien speakers ingebouwd worden voor bassen, middentonen en treble. “Ook het design van het rooster van de luidsprekers en natuurlijk de lay-out van de passagiersruimte hebben een effect op de geluidskwaliteit”, aldus Adrián Mateo, akoestisch ingenieur bij SEAT.

Dode kamer

De geluidsspecialisten beschikken over dezelfde tools als professionele opnamestudio’s uit de muziekindustrie. Hun voornaamste hulpmiddel is de dode kamer of anechoïsche ruimte. Die is zodanig ingericht dat er geen echo of galm te horen is. Neen, het zijn geen eierdozen die hier aan de muren kleven, maar wel stukken polyurethaanschuim die bepaalde frequentiebanden absorberen om absolute stilte te creëren. In deze geluidsdichte kamer testen de ingenieurs de geluidskwaliteit van de luidsprekers, zonder dat omgevingsgeluiden het plaatje verstoren.

Invloed van stof

Uiteraard is deze kunstmatige omgeving – een methode die bijvoorbeeld ook gebruikt wordt om het geluid van autobanden geïsoleerd te kunnen meten – slechts een van de vele proeven die de geluidsinstallatie moet doorstaan. Een tweede test is bijvoorbeeld het elektronisch laboratorium waar de radio en versterker gevalideerd worden. Daarnaast checken de ingenieurs de invloeden van stof (niet iedereen houdt zijn auto even proper), vocht (de geluidsinstallatie moet in de winter en zomer even goed werken) of trillingen die tijdens het rijden kunnen optreden (denk maar aan het ‘biljartvlakke’ asfalt van sommige Belgische wegen).

Concert

Hoewel niet alle luidsprekers voorin de auto worden ingebouwd, is het wel de bedoeling om dat effect te simuleren. “We willen dat alle inzittenden het gevoel krijgen dat ze een concert bijwonen”, verklaart José Luis. Voor zijn werk gebruikt hij technieken die je vindt in concerthallen of opnamestudio’s zoals een toonregelaar of equalizer waarmee de lage, middelhoge en hoge tonen zeer nauwkeurig geregeld kunnen worden. Natuurlijk testen de ingenieurs niet alleen de kwaliteit van de radiozenders, maar van alle geluidsbronnen waaraan het systeem gekoppeld kan worden. Ook wanneer je via Bluetooth muziek streamt van je smartphone of wanneer je een MP3-bestand afspeelt, wil je immers de beste kwaliteit. Bovendien worden verschillende muziekgenres onder de loep genomen. Van EDM tot hiphop of jazz, het moet allemaal piekfijn klinken.

Finetuning

Aangezien het echte verkeer altijd nog wat verschilt van metingen in een testomgeving, gaan de geluidsingenieurs tot slot ook de weg op met prototypes om alle bevindingen te toetsen aan de realiteit. Een van de factoren die ze altijd checken, is of het motorgeluid tijdens het rijden geen interferentie veroorzaakt met het geluid van het audiosysteem. Om zich hiervan te vergewissen, kruipen de ingenieurs achter het stuur en kiezen ze dan pas de uiteindelijke instellingen van het geluid dat de luidsprekers produceren. “Ons ultieme doel is om een zo natuurlijk mogelijk geluid te creëren”, besluit Adrián Mateo.

Kies het juiste audiosysteem

Wanneer je een nieuwe auto koopt, is het raadzaam om meteen een audiosysteem van de constructeur te laten inbouwen. Dat is immers helemaal aangepast aan het interieur in kwestie, zowel qua akoestiek als ontwerp van de interface en bedieningsknoppen. Een mooi voorbeeld hiervan is het BeatsAudio-systeem in de SEAT Ibiza. Heb je een auto waarin toch geen standaardradio zit of wil je jouw systeem upgraden naar de nieuwste generatie? Er zijn heel wat autoradio’s op de markt die je gemakkelijk achteraf kunt inbouwen. Check eerst hoeveel ruimte in het dashboard voorhanden is. Er zijn twee standaardformaten op de markt: een enkele (180 x 50 mm) of dubbele DIN (180 x 100 mm). Die laatste heeft als voordeel dat je een audiosysteem met groter scherm kunt kiezen, al bestaan er ook enkele DIN-systemen waaruit het scherm naar boven klapt. Sommige kunnen zelfs gekoppeld worden aan een achteruitrijcamera. Aangezien DAB+ (digitale radio met een betere geluidskwaliteit) de komende jaren de norm zal worden in plaats van FM, is het aan te bevelen om nu al een audiosysteem te kiezen dat DAB+-signalen kan ontvangen.

Een audiosysteem perfect op maat van de auto? Dat vind je bijvoorbeeld in de nieuwe SEAT Ibiza met BeatsAudio-systeem.