Focus

Als voetganger hoor je een elektrische wagen niet aankomen. Daarom is het cruciaal dat elektrische voertuigen voetgangers in de bebouwde kom waarschuwen met een gesimuleerd motorgeluid. Zoals met het innovatieve geluidssysteem in de Jaguar I-PACE.

Trap de Jaguar I-PACE eens goed op zijn staart, en er ronken – wanneer je die instelling actief hebt staan tenminste – binneninbinnen in de wagen twee luidsprekers het geluid van een gewone verbrandingsmotor uit. De muisstille motor van een elektrische wagen is nog een beetje een cultuurshock, en een gesimuleerd motorgeluid maakt toch nog een verschil in de snelheidsperceptie van de bestuurder. Zeker met een wagen als de I-PACE, die met zijn lithium-ionbatterij van 90 kWh zijn twee elektromotoren en zijn specifieke aluminiumstructuur in 4,8 seconden van nul naar honderd kilometer per uur optrekt.

Motorgeluid nageaapt

Maar zelfs bij lage snelheden zijn elektrische wagens een potentieel gevaar voor voetgangers en andere kwetsbare weggebruikers, waaronder vooral blinden en slechtzienden. “Het feit dat elektrische voertuigen geen traditioneel motorlawaai produceren, is een probleem voor kwetsbare voetgangers, en dat geldt des te meer bij lage snelheden in stadscentra en op parkings”, zegt Ian Suffield, Noise, Vibration, and Harshness Technical Specialist bij Jaguar.

Om dat gevaar af te wenden bij zijn elektrische SUV heeft de Britse fabrikant Jaguar een Audible Vehicle Alert System (AVAS) ontwikkeld: wanneer de wagen aan lage snelheid door een gemeentekern rijdt, geeft hij een zoemend geluid af. Dat, dat wordt geproduceerd door een kleine, multidirectionele luidspreker in de buurt van het radiatorrooster. Het systeem werd uitgetest via een samenwerking met Guide Dogs for the Blind, de voornaamste Britse liefdadigheidsinstelling voor mensen met oogproblemen. De technologie wordt als 'levensreddend' beschouwd, en kan dus niet worden uitgeschakeld.

“Deze technologie kan levens redden, en kan dus niet worden uitgeschakeld”, zegt Ian Suffield, Noise, vibration, and harshness Technical Specialist bij Jaguar. “Het feit dat elektrische voertuigen geen traditioneel motorlawaai produceren, is een probleem voor kwetsbare voetgangers, en dat geldt des te meer bij lage snelheden in stadscentra en op parkings.”

Geen ufo-geluid

Pour la petite histoire: tijdens de vier jarenjaar dat Jaguar-ingenieurs aan het AVAS-geluidssysteem hebben gewerkt, ontwikkelden ze eerst een geluid dat geïnspireerd was door ruimtetuigen uit sciencefictionfilms. Maar dat werd afgevoerd omdat voetgangers tijdens tests van het systeem, bij het horen van het geluid, naar de lucht keken in plaats van naar de weg. Uiteindelijk werd het eerder een droog gezoem, dat heel discreet hoorbaar is, maar niet doordringt tot binneninbinnen in de wagen. Bovendien is het hoorbaar tot 20 km/ukilometer per uur en beantwoordt het aan de strenge minimumdrempel van 56 dB(A) die de Europese overheid vanaf juli 2019 zal opleggen aan alle nieuwe elektrische wagens.

Naarmate de snelheid stijgt, worden de toonhoogte en het volume van het gesimuleerde motorgeluid opgevoerd. In achteruit komt er nog een tweede toon bij om de richtingswijziging aan te geven. Bij snelheden hoger dan 20 km/ukilometer per uur is een nagebootst motorgeluid niet meer nodig omdat een elektrische wagen dan voldoende wind- en rolgeluiden produceert om hoorbaar te zijn voor voetgangers.