Focus

Ongeveer zeventig procent van al wie meerijdt in een auto wordt misselijk tijdens de rit. Het is een probleem waar autofabrikanten verrassend veel aandacht aan schenken, zeker met de komst van zelfrijdende voertuigen. Eén fabrikant vond misschien zelfs de oplossing al.

Automisselijkheid manifesteert zich in verschillende vormen en gradaties. Het valt iets vaker voor bij kinderen, omdat de hersenbanen van kinderen nog niet helemaal ontwikkeld zijn, maar er zijn ook heel wat volwassenen die hoofdpijn, onpasselijkheid of een gevoel van flauwte ervaren wanneer ze enige tijd in een bewegende auto zitten. Het wordt veroorzaakt door een soort ‘kortsluiting’ in de hersenen: je ogen zeggen dat je in beweging bent, maar volgens je evenwichtszintuig zit je stil. Gek genoeg komt het veel minder voor bij chauffeurs dan bij passagiers: geconcentreerd zijn op wat er op de weg gebeurt, buiten de wagen dus, helpt.

Triggers

De medische wetenschap heeft ondertussen al een aantal van de voornaamste triggers voor het probleem ontdekt. Wie leest tijdens de rit, heeft het sneller te pakken. Wie meereist op de achterbank ook. Moeheid, alcoholverbruik, honger (of net het tegenovergestelde: pas gegeten hebben) en uitdroging verergeren het probleem eveneens. Het blijkt ook iets vaker voor te vallen in kleine auto’s.

Er zijn, afgemeten aan die oorzaken, een aantal eenvoudige manieren om het probleem tegen te gaan. Geen vettig of kruidig voedsel consumeren voor de rit helpt, bijvoorbeeld. Geen alcohol drinken (ook voor passagiers dus) ook, want de alcohol zelf heeft geen al te goede invloed en droogt je nog uit ook. Maar geen voedsel consumeren is ook niet goed: wanneer je 45 tot 60 minuten moet meereizen, is een lichte maaltijd voor de rit aangewezen. En als het toch gebeurt: eventjes de ramen openen, zodat er wat frisse lucht binnen kan.

Wellness-score

Een aantal autoconstructeurs investeert vandaag veel moeite en middelen in het onderzoek naar het probleem. De Britse autofabrikant Jaguar Land Rover is een voorloper in die beweging en denkt de oplossing te hebben gevonden: een computeralgoritme. Dat genereert een ‘wellness-score’ voor iedere passagier; die score kan vervolgens de basis zijn voor de persoonlijke stoelinstellingen van die passagier.

De score kan worden bepaald op basis van eenvoudige biometrische gegevens, die door middel van lichaamssensoren kunnen worden opgemeten. Voor de creatie van het algoritme heeft Jaguar Land Rover eerst zo’n 24.000 kilometer aan testritten uitgevoerd met passagiers, die gevraagd werden om een verscheidenheid van taken uit te voeren tijdens de rit, zoals lezen en e-mails checken. Op basis van die gegevens kunnen individuele fysiologische reacties worden gelinkt aan elementen zoals rijstijl, stoelinstellingen of beweging.

Weten voordat het gebeurt

De auto van de toekomst weet dat een passagier misselijk zal worden voordat hij het zelf voelt, aldus Jaguar Land Rovers Chief Medical Officer Steve Iley . Het idee is dat iedere passagier een ‘welzijnsscore’ krijgt aangemeten, die aangeeft hoe vatbaar individuele bestuurders en passagiers zijn voor wagenziekte, door middel van biometrische sensoren die fysiologische signalen opvangen. Door de informatie van die sensoren te combineren met bewegings- en rijgegevens weet de wagen perfect welke passagier of bestuurder wagenziek wordt, vaak nog voor ze het zelf voelen. “Het zijn stappen”, zegt Iley, “die ervoor moeten zorgen dat reizen met de auto aangenaam wordt, los van iemands vatbaarheid voor bewegingsmisselijkheid.”

De gegevens uit het onderzoek worden ook gebruikt om toekomstige stoelinstellingen accurater te maken: de Jaguar E-PACE bijvoorbeeld,  heeft 26 verschillende stoelconfiguraties zodat passagiers het infotainmentscherm op ideale ooghoogte kunnen zetten. De Adaptive Dynamics-technologie in de E-PACE compenseert ook om de tien milliseconden kleine laagfrequente bewegingen van de weg. Het onderzoek staat nog in zijn kinderschoenen, maar Jaguar Land Rover wil uiteindelijk de ultieme gepersonaliseerde rijervaring leveren voor iedereen die in zijn auto stapt.

Betere zelfrijdende voertuigen

Zeker met de komst van zelfrijdende voertuigen weten autoconstructeurs dat het hoog tijd wordt om ook zelf iets aan het probleem te doen. In een toekomstige zelfrijdende rit zal er namelijk geen echte chauffeur meer zijn, en is het ook mogelijk dat de positie van de zitjes heel anders wordt. In een tête-à-tête opstelling bijvoorbeeld, wanneer niemand nog echt oog heeft voor wat er buiten het voertuig gebeurt, kan het probleem dus nog verergeren. “Passagiers zullen meer tijd hebben om te werken, lezen of rusten tijdens een pendelrit”, zegt Spencer Salter, Wellness Technology-researcher bij Jaguar Land Rover. “Maar het is belangrijk dat we voertuigen ontwikkelen die zich aanpassen aan de effecten van bewegingsmisselijkheid.”